Skarb monet rzymskich znaleziony przez członka TMZS

Kilka dni temu całą Polskę obiegła informacja o niezwykłym odkryciu skarbu monet rzymskich w okolicy Zalewa, którego dokonał Przemysław Kulpa – członek Towarzystwa Miłośników Ziemi Suskiej. Nasze stowarzyszenie pośredniczyło w zgłoszeniu i przekazaniu tego skarbu do konserwatora zabytków.

    Towarzystwo Miłośników Ziemi Suskiej jest stowarzyszeniem działającym od 2008 roku, natomiast grupa zadaniowa „Klub Odkrywcy” działa od wiosny 2009 roku. Zawiązanie grupy pasjonatów historii w ramach stowarzyszenia było podyktowane podjęciem inicjatywy utworzenia w Suszu placówki o charakterze muzealnym. Starania suskich poszukiwaczy szybko przekuto w czyny i we wrześniu 2012 roku przy wsparciu mieszkańców, lokalnych firm i władz miasta  nastąpiło otwarcie Izby Historii Regionu, gdzie prezentowane są lokalne pamiątki i zabytki.

Działalność Klubu Odkrywcy od chwili powstania grupy cieszyła się dużym zainteresowaniem lokalnej społeczności, ale również niezrzeszonych pasjonatów historii. Jednym z nich jest Przemysław Kulpa, który dołączył do stowarzyszenia w 2012 roku. W przeciwieństwie do wielu innych osób, w pełni zaakceptował warunki członkostwa w stowarzyszeniu a także zasady prowadzenia poszukiwań przez członków Klubu Odkrywcy zapisane w regulaminie działalności tej grupy. Przemek, jako pasjonat historii przyczynił się do wielu ciekawych odkryć z przeszłości Susza i okolicy. Tak jak cała grupa miał swój udział w odkryciu średniowiecznej osady koło Bronowa, cmentarzyska kultury wielbarskiej koło Kamieńca, czy wreszcie fortu handlowego koło Jerzwałdu. Odkrywanie Historii to nie jedyna pasja Przemka. Na co dzień jest on leśnikiem pracującym w Nadleśnictwie Susz. Od wielu lat czynnie zajmuje się myślistwem, podtrzymując rodzinne tradycje w kole łowieckim „Knieja Stary Dzierzgoń”. To właśnie dzięki tej pasji dokonał niecodziennego odkrycia koło Zalewa.

rzym2

Problemy rolników z dziką zwierzyną są powszechnie znane. Rolnicy w trosce o swoje uprawy często korzystają z pomocy myśliwych. Tak też było w przypadku naszego kolegi, który w marcu udał się na pole znajomego rolnika, gdzie dziki „dobierały się” do kopców z kiszonką.  Kiedy szedł po zaoranym jesienią polu, zauważył leżące na ziemi monety. Były to monety, z którymi wcześniej nie miał styczności i na tej podstawie podejrzewał, że muszą być stare. W sumie udało mu się zebrać 86 sztuk a o swoim znalezisku powiadomił przewodniczącego Klubu Odkrywcy.

Kierujący pracami suskich pasjonatów historii nie miał żadnych wątpliwości co do pochodzenia monet. Oczywistym było, że znalezione monety to wybite ze srebra denary rzymskie.

„To, że Przemek powiadomił Klub o swoim znalezisku nie jest niczym nadzwyczajnym. Nasza grupa działa w sposób przejrzysty i wzbudzający zaufanie w lokalnym środowisku. Już wcześniej zdarzało się, że przypadkowi znalazcy zgłaszali się do nas z prośbą o pomoc w identyfikacji znalezisk oraz załatwieniu dalszych formalności związanych odkryciem zabytków archeologicznych. Jednym z takich znalazców był między innymi Pan Piotr Ługowski, który znalazł narzędzie wykonane z poroża pochodzące z okresu mezolitycznego. Za każdym razem pomagaliśmy w zgłoszeniu i przekazaniu odkrycia do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Tak samo było w przypadku Przemka.”  – Sebastian Zieliński.

rzym1

O znalezisku powiadomiliśmy elbląską Delegaturę Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie zgodnie z właściwością miejscową. Dodatkowo monety okazaliśmy archeologowi nadzorującemu od tego roku prace Klubu Odkrywcy Łukaszowi Szczepańskiemu z Muzeum w Ostródzie. To on pomógł w określeniu kiedy i za panowania jakich władców zostały wybite monety. Okazało się, że znalezione denary pochodzą z I i II wieku n.e.

Skład skarbu monet rzymskich spod Zalewa:

Ilość (sztuki)

Władca

25 Antoninus Pius
1 Nerwa
4 Trajan
9 Hadrian
1 Aelius
13 Marek Aureliusz
5 Lucjusz Werus
9 Kommodus
1 Septymiusz Sewer
1 Sabina
9 Faustyna Starsza
3 Faustyna Młodsza
3 Lucilla
2 Crispina

rzym12

Skarb monet rzymskich znaleziony przez Przemysława Kulpę okazał się największym tego typu znaleziskiem po 1945 roku na terenie województwa Warmińsko-Mazurskiego. To niezwykle cenne znalezisko decyzją WKZ zostało przekazane w depozyt Muzeum w Ostródzie.

W dniu 14 maja w ostródzkim muzeum odbyły się obchody Nocy Muzeów. To właśnie podczas tej imprezy po raz pierwszy publicznie zaprezentowano skarb znaleziony przez naszego kolegę. Do muzeum w Ostródzie przybyło wielu pasjonatów historii, którzy z podziwem przyglądali się temu niezwykłemu znalezisku.

rzym3

W trakcie prezentacji skarbu dyrektor muzeum w Ostródzie Marek Jankowski oraz Łukasz Szczepański podkreślili, że w chwili obecnej nie jest znany kontekst znaleziska. W jego ustaleniu mają pomóc planowane prace archeologiczne. Podkreślono również, że znalezione monety są w doskonałym stanie zachowania. Rozpoczęta konserwacja monet wykazała, że wiele z nich posiada tzw. „lustro mennicze”, co może oznaczać, że przez długi okres depozyt spoczywał w stanie nienaruszonym.

rzym5

Przemka wielokrotnie pytano, czy liczy na nagrodę za znalezienie i przekazanie skarbu, na co odpowiada:

„Dla mnie nagrodą jest samo to, że dokonałem tego odkrycia. Mam nadzieję, że moje znalezisko przyczyni się do lepszego poznania lokalnej historii.  Ważne, że monety trafiły do muzeum, gdzie zostaną fachowo opisane i zakonserwowane oraz będą cieszyły zwiedzających na wystawie stałej”

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *